15 Juni

De Privacy Kramp

Opiniestuk Artsenkrant Tom Braekeleirs

Tom Braekeleirs, directeur BlueHealth Innovation Center, met een opiniestuk over GDPR. Als er één iets is dat we als mensheid kunnen voorspellen, dan is het de kalender. Reeds jaren was beslist dat 25 mei 2018 de datum zou zijn van de definitieve invoering van de – ondertussen beroemde en beruchte – GDPR (voor de taalpuristen: de AVG). De voorbije weken is uw mailbox waarschijnlijk ook platgebombardeerd met e-mails om uw expliciete toestemming te vragen om u te mogen blijven informeren over producten, diensten of wat dan ook. Het leek wel alsof de wereld ging stoppen met draaien na 25 mei. Een beetje een déjà-vu met de millenniumbug, maar dat zal ongetwijfeld mijn IT-verleden zijn dat mij blijft achtervolgen.

De gemeenschappelijke kramp waar we als maatschappij zijn ingeschoten rond GDPR en privacy in zijn algemeenheid, weekt echter ook nog andere discussies los. Let wel, ik wil hier absoluut geen pleidooi houden over het niet respecteren van de privacy van mensen, maar laat ons het kind met het badwater niet weggooien. Uiteraard moet je voorzichtig omspringen met gegevens van – in deze context vooral – patiënten. Uiteraard moet je erover waken dat deze gegevens niet zomaar op het internet te grabbel liggen. Uiteraard ga je twee keer nadenken vooraleer je zulke gegevens doorstuurt naar derden. Maar daarvoor heb je GDPR niet nodig. Ons land heeft al sinds 1992 een goed uitgebouwde privacy-wetgeving. De nieuwe verordening zou geen verrassing mogen zijn. In alle geval, een gezonde dosis pragmatisme heeft ook nog niemand ooit pijn gedaan.

Ik ga hier dus ook niet oproepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Het is gewoon verspilde energie in mijn ogen om te discussiëren of de GDPR al dan niet te ver of niet ver genoeg gaat. Ik hou steeds in mijn achterhoofd de woorden van de legendarische Meester Noël, mijn turnleerkracht in de lagere school. Toen ik als kind de eerste keer voetbal kreeg tijdens de turnles vroeg hij aan ons wanneer het penalty is. Een aantal medeleerlingen meenden het juiste antwoord te kennen om dan tot hun verbazing te merken dat ze blijkbaar toch niet correct konden antwoorden. Het juiste antwoord op de vraag ‘wanneer is het penalty’? Als de scheidsrechter het zegt…

Laat ons even de andere kant van de medaille bekijken en dat is het ethische aspect van de zaak. Door het verzamelen, aggregeren en correleren van data, kan je namelijk tot zeer interessante inzichten komen. Wat als je de hele medische historiek van een ziekenhuis zou loslaten op machine learning en artificiële intelligentie? Welke conclusies zou je daaruit kunnen trekken? Wat als je op voorhand met een grote zekerheid kan voorspellen hoe het gaat uitdraaien voor een patiënt? Maar evengoed, wat als verzekeringsmaatschappijen toegang zouden hebben tot deze data? Of de overheid? Of je werkgever?

Het hebben van veel data is tot nader order niet strafbaar. Maar hoe we hier moeten mee omgaan, is de zoektocht waar we als maatschappij mee bezig zijn. Dus laat ons niet verkrampen, maar het momentum aangrijpen om die andere discussie ook even te voeren. De ethische dus… Zo zonder te verkrampen…

 

Dit artikel verscheen eerder als opiniestuk in de Artsenkrant. 

THE FUTURE BELONGS TO THOSE WHO BELIEVE IN THE BEAUTY OF THEIR DREAMS.

ELEANOR ROOSEVELT